Ga naar de inhoud

Beisbroek / Geschiedenis

Het ontstaan van de Vlaamse volkssterrenwachten is terug te voeren op het succesvolle Apollo-ruimtevaartprogramma dat werd bekroond met de eerste maanlanding op 21 juli 1969. Dit leidde niet alleen tot grote interesse voor ruimtevaart en technologie, maar ook voor alles wat met de ruimte te maken heeft, dus ook sterrenkunde. De oprichting van Mira te Grimbergen en Urania te Hove was hiervan een onmiddellijk gevolg. Mede onder impuls van de toenmalige weerman wijlen Armand Pien, volgden in de decennia daarna de vier andere volkssterrenwachten: Beisbroek te Brugge, de Cosmodrome te Genk, de UGent-Volkssterrenwacht Armand Pien en AstroLab Iris te Ieper. Zo ontstond een hecht netwerk van actoren op het vlak van wetenschapspopularisering dat het Vlaamse land effectief en efficiënt overdekt en dat ook in internationale context uniek is.

In Brugge groeide in de jaren zeventig van de vorige eeuw de gedachte om met een volkssterrenwacht te beginnen vanuit een groep vooraanstaande amateurastronomen zoals Harry De Meyer en Gaby Tack. Toen Herman Ghyoot, huidig erevoorzitter en stichtend voorzitter van Volkssterrenwacht Beisbroek, in 1977 gemeenteraadslid werd, kon hij het Brugse Stadsbestuur overtuigen van de waarde van zo’n project. Een deel van het landhuis in Stadspark Beisbroek werd ingericht, een waarnemingstoren werd naast het kasteel gebouwd en de nodige telescopen werden voorzien, evenals een klein planetarium. Op 20 oktober 1984 werd de vzw Volkssterrenwacht Beisbroek opgericht en op 30 maart 1985 werd Volkssterrenwacht Beisbroek officieel geopend door Armand Pien.



Waar aanvankelijk de hele werking van de vereniging op vrijwilligers draaide, kon in 1997 overgegaan worden tot de aanwerving van een vaste medewerker. Dit opende uiteraard mogelijkheden om ook overdag meer groepen te ontvangen.

Na de kaap van het millennium genomen te hebben, was een deel van de infrastructuur van het bezoekerscentrum stilaan aan vernieuwing toe. Op 30 maart 2002 kon met de nodige trots het gloednieuwe Zeiss ZKP-3 planetarium in gebruik genomen worden. Terzelfdertijd werd ook een multimediale tentoonstellingsruimte in gebruik genomen.

Daarmee hadden we de smaak van vernieuwing goed te pakken en overspoelde een gestage vernieuwingsgolf het domein Beisbroek. Op 4 juli 2004 volgde dan ook de inwandeling van een kunstzinnig planetenpad in het park rondom het kasteel.

In het voorjaar van 2006 werd een volledig nieuwe computergestuurde montering voor de telescopen geïnstalleerd. Datzelfde jaar kon het Koetsenhuis aangekocht worden, wat een belangrijke fysische uitbreiding betekende, omdat er toch wel een grote nood was aan enkele bijkomende lokalen.

Een verdere vernieuwing betreft de in gebruik name van een high-definition-fulldome videosysteem op 20 december 2008.

Omwille van al deze evoluties in de loop van de jaren, is de term ‘volkssterrenwacht’ zoals die in de jaren 1960 werd gelanceerd, een vlag die de lading van de werking maar ten dele dekt. Eigenlijk kan gerust gesteld worden dat we heden ten dage geëvolueerd zijn naar een werking als kleinschalig ‘science center’ (uiteraard met sterrenkunde en aanverwante wetenschappen als thema). Om hieraan uitdrukking te geven, is ons bezoekerscentrum ‘Cozmix’ gedoopt.